Kunststof is bijna niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Colaflessen, computers, oordopjes, lenzen, je pinpas. Allemaal is het gemaakt van kunststof, ook wel plastic genoemd. De grootste ontdekking uit de vorige eeuw.

De toepassing van kunststof heeft in 100 jaar een gigantische ontwikkeling doorgemaakt, maar nu ontdekken we ook de keerzijde van dit veelzijdige product. Grote hoeveelheden kunststof stapelen zich op in onze oceanen en die ‘plastic soep’ blijft met een noodgang toenemen. Volgens milieuorganisatie Green Peace belandt er ‘iedere minuut een vrachtwagenlading aan plastic afval in de zee’. Een goede recycling van kunststof lijkt de oplossing,  maar het grotendeel van de kunststof werd hiervoor naar China verscheept en China weigert sinds dit jaar al het kunststof afval uit Europa.

Verschil kunststof en plastic

De woorden kunststof en plastic worden regelmatig door elkaar heen gebruikt. Plastic is de Engelse benaming van kunststof en wordt vaak gebruikt om alle soorten kunststof samen te vatten. Toch zijn niet alle kunststoffen plastic te noemen. Kunststoffen zijn chemische verbindingen die worden gemaakt door niet-natuurlijke scheikundige processen.
Plastic is een type kunststof dat bij verhitting smelt. Doordat het materiaal smelt kan er een nieuw voorwerp van gemaakt worden. De technische term van plastic is thermoplast.

Impact boycot China

De plasticboycot van China heeft vooral gevolgen voor bedrijfsafval, omdat plastic uit het huishoudelijk afval verplicht in Europa moet worden verwerkt. Een lange tijd importeerde China zoveel mogelijk plastic dat zij verwerkten als goedkope grondstof, maar in 2017 hadden ze er genoeg van. De Chinese economie is volgens de overheid groot genoeg geworden en produceert zelf voldoende afval. Daarnaast is China niet meer tevreden over de kwaliteit van het afval en noemen zij het een last voor het milieu. Lastig, want nu wordt veel plastic verbrand in plaats van hergebruikt. Dit omdat er in Europa alleen maar afval gerecycled kan worden dat goed gesorteerd is. In Nederland beschikken we nog niet over de juiste techniek hiervoor en nieuw plastic is nog steeds goedkoop. Hierdoor is de vraag naar gerecycled plastic binnen Europa klein. Op deze manier lijkt het scheiden van plastic misschien zinloos, maar het heeft zeker nut.
De bewustwording dát plastic afval een probleem vormt, dat het gerecycled kan worden en dat het zo goed mogelijk moet worden gesorteerd is onderdeel van een jarenplan waarin de techniek de inhaalsprint wel gaat maken.

Gevolgen voor het milieu

Plastic vergaat niet en zelfs na jaren verwering blijven minuscule deeltjes bestaan. In onze oceanen drijft steeds meer plastic. Verpakkingen die wij op straat achterlaten, visnetten die achterblijven na de vangst, maar ook voor het oog niet zichtbare deeltjes plastic zijn in het water terecht gekomen. Het plastic drijft en zweeft in het water en vormt een massa doordat het bij elkaar kleeft. De plastic soep.
Deze plastic soep heeft ernstige gevolgen voor het milieu, dier en uiteindelijk ook voor de mens. Dieren zien plastic aan voor voedsel en kan leiden tot verstikken en verhongering. Losse stukken plastic in de zee vallen uit elkaar in steeds kleinere stukjes die steeds giftiger worden. De allerkleinste nanoplastics en gifstoffen dringen door tot in het weefsel van dieren en planten. Als wij deze dieren en planten eten komen deze plastics en gifstoffen ook in ons lichaam terecht. Welke gevolgen dit heeft voor onze gezondheid is nog maar de vraag.

Gevolgen voor de mens

Afgelopen oktober deelden Oostenrijkse wetenschappers de resultaten van hun onderzoek naar microplastic in het menselijk lichaam. Zij vonden minuscule stukjes kunststof in de ontlasting van personen uit diverse delen van de wereld. Elk monster dat zij onderzochten bleek microplastics te bevatten. Deze deeltjes kunnen in ons lichaam zijn gekomen door het eten van vis of zeevruchten, maar ook omdat het verwerkt is in cosmetica en in ons eten terecht komt door plastic verpakkingen. Polypropeen werd in het onderzoek het meest gevonden. Deze kunststof wordt onder andere gebruikt voor verpakkingen, plastic flessen en huishoudelijke apparatuur. De deeltjes waren tussen de 50 en 500 micrometer groot. In 10 gram ontlasting werden ongeveer twintig stukjes plastic gevonden door de wetenschappers. De gezondheidsgevolgen zijn nog niet onderzocht.

Plastic in Nederland

De wereld voert inmiddels een strijd tegen de plastic soep. In Nederland mogen plastics per 1 januari nog maar sporadisch in grond- en baggerspecie aanwezig zijn en zijn het Europees Parlement en de EU-lidstaten het eens geworden over een verbod op wegwerpplastic zoals plastic bekers, bordjes, rietjes en wattenstaafjes.. Dit verbod geldt waarschijnlijk vanaf 2021

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven en minister Cora van Nieuwenhuizen gaan samen de strijd aan tegen plastic in rivieren dat uiteindelijk in de zee terecht komt. Ze hebben vijf miljoen euro beschikbaar gekregen om uit te zoeken waar het plastic de rivieren in komt, zodat het probleem bij de bron aangepakt kan worden. Daarnaast werkt de staatssecretaris aan een Plastic Pact, waar ze met verschillende partijen afspraken maken over de vermindering en het hergebruik van plastic. Met de verpakkingsindustrie zijn al eerder afspraken gemaakt. In 2020 moet er tot 90% minder plastic flesjes in het zwerfafval terecht zijn gekomen en moet 90% van de kleine flessen hergebruikt worden. Als die doelstelling niet gehaald wordt, zal er statiegeld op plastic flessen komen.

Recycling van kunststof en plastic

Naast de maatregelen vanuit de politiek zijn er veel initiatieven die zich hard maken voor het voorkomen van plastic afval en het schoonmaken van de oceanen. Recycling van plastic is een belangrijk onderdeel in het proces naar een betere en schonere wereld.

Kunststof en/of plastic is in principe goed te recyclen. “In principe”, want ga je het proces goed bekijken, dan zul je zien dat het circulaire systeem niet volledig sluit. Daarnaast stijgt de productie (en dus het gebruik van) van plastic nog steeds. Om een beter beeld te krijgen wat de mogelijkheden van recycling zijn, moeten we allereerst onderscheid maken in de verschillende kunststoffen. En dit zijn er veel. Heel veel.

1. PET(E), polyethylene terephthalate

De PET fles, dat is een bekende. PET wordt voornamelijk gebruikt om flessen mee te maken. Naast de bekende frisdrank en waterflesjes, wordt PET ook gebruikt voor flessen van schoonmaakmiddel, shampoo, douchegel en medicijnenpotjes. Door het statiegeld systeem wordt 95% van de flessen ingeleverd en gerecycled. Gerecyclede PET flessen worden o.a. als grondstof gebruikt voor de productie van nieuwe flessen en bijvoorbeeld fleece-truien. Flessen gemaakt van gerecycled materiaal zijn te herkennen aan hun groenige kleur. Omdat niet alle plastics kleurloos en doorzichtig zijn, is het resultaat van gerecycled materiaal altijd dat de kleur verandert.

De kleine, goedkope plastic flessen en andere PET toepassingen belanden veelal bij het restafval en worden grotendeels verbrand. Het inzamelen van plastic wordt in veel gemeenten inmiddels wel georganiseerd en er zijn containers voor plastic afval (plastic heroes). Het is vervolgens aan de consument om het plastic afval daadwerkelijk te scheiden.

 

2. HDPE of PE, hoge dichtheid polyetheen

PE worden ook wel de harde plastics genoemd. Dit sterke materiaal is, met de hand, bijna niet af te breken of te beschadigen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan plastic kratten, tuinmeubelen, speelgoed, kledinghangers en auto- en vliegtuigonderdelen. Deze kunststoffen moeten dus tegen een stootje kunnen. Daarnaast is het geschikt voor levensmiddelen en is het vochtafstotend. Hoewel de term “harde plastics”, een beetje tegenstijdig klinkt, wordt HDPE ook in een flexibele vorm toegepast; bijvoorbeeld de zwarte afvalzakken en plastic tasjes.

Ingezameld HDPE kan goed gerecycled worden. Tijdens het recyclingsproces wordt er eerst op kleur gesorteerd en daarna omgesmolten en verwerkt tot granulaat. Dit granulaat is weer een grondstof voor de productie van kunststof voorwerpen.

 

3. PVC, polyvinylchloride

Onder andere bekend als de daarom gelijknamige PVC buis welke is gemaakt van (ja..) PVC. Daarnaast wordt PVC gebruikt voor de productie van vloeren en bijvoorbeeld regenkleding. Wat PVC uniek maakt is dat het relatief voordelig is om te maken én het bij hoge temperaturen vormbaar is.

 

4. LDPE, lage dichtheid polytheen

Plastic tasjes, huishoudfolie, groente- en fruitverpakkingen worden gemaakt van LDPE. Het is flexibel, stevig, waterafstotend en de productie is snel en goedkoop.  Omdat dit plastic veel gebruikt wordt voor voedselverpakkingen, is dit het soort plastic dat op straat en uiteindelijk ergens in de zee belandt.

LDPE wordt in veel gemeenten ingezameld. Het grootste voordeel van het scheiden van plastic, is dat het volume restafval afneemt. Restafval wordt niet gesorteerd, maar gaat direct de verbrandingsoven in. Als plastic gerecycled kan worden scheelt dit CO2 uitstoot én verlies van grondstoffen. Helaas is dit eerder een ideaalbeeld dan werkelijkheid. Omdat ook binnen de LDPE groep veel verschillende soorten zijn, is het sorteren lastig, waardoor veel plastic niet wordt gerecycled.

 

5. PP, Polypropeen

Polypropeen is een sterke kunststofsoort. Omdat het zo sterk is, kan je het goed in de gewenste vorm zagen. Het wordt gebruikt voor o.a. kunststof meubels, tapijt, plastic onderdelen binnen de techniek, kratten en niet te vergeten; containers, drums en jerrycans. Polypropeen (PP) en Polyetheen (PE) lijken veel op elkaar, maar hebben ook belangrijke verschillen. PE is niet chemisch (het bestaat alleen uit koolstof en waterstof) en wordt veel gebruikt voor speelgoed en meubels en voorwerpen voor baby’s en kinderen. PP is sterker en is beter bestand tegen chemische stoffen. Om deze reden worden jerrycans, drums, vaten en containers gemaakt van PP.

 

6. EPS, Geëxpandeerd polystyreen

Ofwel Piepschuim. Piepschuim bolletjes bevatten een gas. Hierdoor zijn ze extreem licht en hebben een isolerende werking. Ideaal als isolatiemateriaal, bouwmateriaal maar ook ter bescherming voor producten tijdens transport. EPS is 100% recyclebaar. EPS wordt óf verschredderd tot de oorspronkelijke bolletjes en gebruikt om nieuw EPS van te maken óf het wordt geperst zodat het weer als grondstof kan dienen voor kunststof.
Op dit moment wordt iets meer dan de helft van het EPS in Nederland ingezameld. EPS wordt als bedrijfsafval ingezameld door commerciële afvalbedrijven.

 

7. Overige kunststoffen

Hoewel ‘overige’ klinkt als onbelangrijk, is dit misschien wel de grootste en belangrijkste groep. Het zijn alle plastics die niet onderverdeeld kunnen worden in de genoemde zes soorten. Denk bijvoorbeeld aan babyflesjes, bakjes, bekers, plastic bordjes, bestek. Deze worden geproduceerd uit PC, Polycarbonaat, bio-plastics, copolyester, acryl en plastic combinaties.

 

Hoe wordt plastic gesorteerd?

Er zijn dus heel veel verschillende soorten kunststoffen. Elke soort heeft verschillende eigenschappen. Smelttemperatuur, dichtheid, hardheid, kleur, doorzichtigheid, samenstelling en chemie. Het kan niet zomaar worden samengesmolten of vermengd, want dan wordt het letterlijk een zooitje. De sortering is een belangrijk onderdeel in het recycling proces van kunststof en direct ook het meest ingewikkelde. Op het oog kom je een heel eind, maar zelfs binnen de kunststofgroepen bestaat er veel variantie die niet samen gerecycled kunnen worden. Daarnaast moeten ook de micro plastics gesorteerd worden, waar een geavanceerde techniek voor nodig is. In Nederland zijn we al een eind met deze techniek, maar dus helaas nog niet zó ver dat al het ingezamelde plastic gerecycled kan worden.

 

Kunststof en plastic inzamelen als bedrijfsafval

Als bedrijfsafval onderscheiden we drie soorten plastic:

  1.  (hard) Kunststof dat na het produceren van plastic voorwerpen als restproduct overblijft. Dit is één soort kunststof en dus kan het zonder te sorteren direct gerecycled worden. Omdat het een waardevolle nieuwe grondstof is, wordt bij grote hoeveelheden mogelijk een opbrengst gerekend.
  2. Plastic folie. Met name webshops hebben te maken met verpakkingsfolie en krimpfolie. Dit kan worden ingezameld in speciaal daarvoor ontwikkelde plastic zakken van 400 liter. Plastic folie wordt tegelijk met oud-papier en karton ingezameld.
  3. De derde is EPS, piepschuim. Hiervoor zijn piepzakken beschikbaar van 1.000 liter.

Meer weten over kunststof afval, plastic afval, plastic folie inzamelen of de inzameling van piepschuim of EPS. Wij staan voor je klaar!

Overstappen van afvalmanager, waar moet je allemaal op letten?

Als bedrijf bent u zelf verantwoordelijk voor de inzameling van uw bedrijfsafval. Dit wordt niet zoals het huisafval door de gemeente ingezameld. U kunt uw afvalzaken natuurlijk helemaal zelf regelen, of u kunt een contract afsluiten met een erkende...

Kantoorafval scheiden. 5 Tips voor afvalscheiding op de werkvloer

Samen met het bedrijf, groeit ook het kantoorafval. Waar het thuis zo simpel is om afval te scheiden, kan het op kantoor best ingewikkeld lijken. Verschillende afdelingen voorzien van de juiste prullenbakken, uitzoeken welke afvalstromen er voorkomen in...

Kunststof recycling, het gevecht tegen de plastic soep

Kunststof is bijna niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Colaflessen, computers, oordopjes, lenzen, je pinpas. Allemaal is het gemaakt van kunststof, ook wel plastic genoemd. De grootste ontdekking uit de vorige eeuw.

Contact met Wastenet inzameling

Wij helpen u graag
Heeft u een vraag of behoefte aan advies? Neem gerust contact op met onze klantenservice.

Mail ons
Of bel 072-7202206 op werkdagen van 8.30 tot 17.00 uur

Share This